อย่าลืมแผนธุรกิจ

แผนธุรกิจเป็นสิ่งที่จำเป็นสำหรับการทำธุรกิจเสมอ ไม่ว่าจะเป็นธุรกิจเล็ก ๆ ของฟรีแลนซ์ที่เพิ่งเริ่มต้น ไปจนถึงธุรกิจขนาดใหญ่ หลายคนอาจแย้งว่า งานฟรีแลนซ์ยังต้องทำแผนธุรกิจด้วยหรือ เราตอบว่า ใช่เลย เพราะเราไม่ได้หมายถึงแผนธุรกิจเล่มหนาปึ้กเป็นร้อย ๆ หน้า อย่างธุรกิจขนาดใหญ่ ไม่ใช่แผนธุรกิจที่มีการคาดการณ์สภาวะใน 5 ปีข้างหน้า
สาเหตุที่แนะนำให้เขียนแผนธุรกิจ ก็คือ การจะได้ใช้โอกาสทบทวน คิดซ้ำ เกี่ยวกับธุรกิจที่คุณจะทำงานฟรีแลนซ์ และเป็นโอกาสสำหรับจะได้ทบทวนถึงโอกาสของปัญหาและข้อจำกัดต่าง ๆ อีกครั้ง

อะไรคือแผนธุรกิจ
เราหมายถึงเอกสารที่ครอบคลุมเนื้อหาต่าง ๆ ดังต่อไปนี้

แผนผังองค์
ประกอบด้วย รายละเอียดสรุปเนื้อหาเกี่ยวกับช่องทางรายได้ บริการ อัตราค่าบริการ ราคาสินค้า ใครคือกลุ่มเป้าหมายของเรา รวมทั้งรายละเอียดต่าง ๆ เช่น ชื่อธุรกิจ ที่ตั้ง ฯลฯ

แผนการตลาด
ในส่วนนี้จะมีข้อมูลคร่าว ๆ เกี่ยวกับแนวทางการคิดค่าบริการ หรือข้อมูลราคาสินค้า/ผลิตภัณฑ์ของคุณ จำนวนเวลาทำงานต่อสัปดาห์ วันหยุด ค่าใช้จ่าย ในส่วนต่าง ๆ ต่อปี และวิธีการจะบริหารจัดการการเงินให้ดำเนินงานต่อไปได้หากทำได้ ควรวางแผนการเงินให้เป็นแผนทั้งปี เพื่อให้เห็นภาพรวม และจะได้สามารถวิเคราะห์และวางแผนการเงินได้ละเอียดรอบคอบทั้งแผนรายรับ และรายจ่าย นำไปสู่การคิดวางแผนกระแสเงินสด (cash flow) ที่ดี

การหากเวลาและโอกาสอ่านหนังสือต่าง ๆ ที่ให้ความรู้เกี่ยวกับแผนธุรกิจบ้างเป็นสิ่งที่ดี แม้ว่าหนังสือกลุ่มนี้ส่วนใหญ่อาจพูดถึงแผนธุรกิจสำหรับธุรกิจขนาดใหญ่ก็ตาม ใช้เวลากับส่วนนี้พอประมาณก็พอ ไม่ใช่เสียเวลามากจนไม่ได้เริ่มต้นก้าวไปสู่อาชีพฟรีแลนซ์มืออาชีพอย่างที่มุ่งหวัง...

ลาออกดีหรือเปล่า

    สำหรับหลายคนที่จะก้าวมาทำงานฟรีแลนซ์ฟลูไทม์ การลาออกจากงานประจำเป็นหนึ่งในกระบวนการที่ต้องพบ แม้ว่าสำหรับบางคนมันอาจหมายถึงการได้เวลาบอกลางานที่คุณเบื่อหน่ายไม่อยากตื่นไปทำงานในแต่ละวัน แต่ไม่ว่าจะอย่างไรคำแนะนำสำคัญก็คือ ควรจากมาด้วยดี อย่าให้มีปัญหาอะไร โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากออกมารับงานในสายงานเดียวกันกับงานเดิมที่คุณทำอยู่
    ยิ่งไปกว่านั้น บ่อยครั้งที่อดีตนายจ้างจะกลายเป็นหนึ่งในลูกค้าของคุณ หากเรามีผลงานที่ดี และรู้จักเนื้องานดีอยู่แล้ว ลักษณะนี้จะพบเห็นได้บ่อยในงานหลายประเภท เช่น งานประชาสัมพันธ์ งานต่าง ๆ ของเอเจนซี่ งานสร้างสรรค์โฆษณา งานออกแบบ ที่ปรึกษา ฯลฯ

ประเมินสถานการณ์การเงิน
เมื่อคิดจะก้าวเดินไปในเส้นทางฟรีแลนซ์แบบเต็มตัว อันที่จริงแล้ว มันก็คือการคิดจะเริ่มต้นสร้างธุรกิจของตัวเราเอง เช่นเดียวกับทุก ๆ ธุรกิจ เราจำเป็นต้องมีเม็นเงินมาใช้ในการเริ่มต้น โดยมากจะเป็นต้นทุนสำหรับเรื่องต่าง ๆ ต่อไปนี้
   อุปกรณ์สำนักงานต่าง ๆ ซอฟต์แวร์ อุปกรณ์สิ้นเปลื้อง
   ค่าจ้างทนายเพื่อดำเนินการส่วนต่าง ๆ สำนักบัญชี
  สร้างและพัฒนาแบรนด์ เว็บไซต์ นามบัตร หรือเอกสาร การตลาดอื่น ๆ
  ทุนสำรองเลี้ยงชีพสำหรับใช้ในการดำเนินกิจการ
  ทุนสำรองกรณีฉุกเฉินอื่น ๆ เช่น เจ็บป่วย ไม่สบายหรืออื่น ๆ
  แน่นอนว่าไม่มีสูตรสำเร็จตายตัว ว่าควรจะมีเงินก้อนที่ว่านี้เป็นมูลค่าเท่าไหร่ เพราะในแต่ละธุรกิจอุปกรณ์ต่าง ๆ ที่จำเป็นต้องใช้ก็อาจมีมูลค่าแตกต่างกันมาก เช่น งานตัดต่อภาพยนตร์ งานเพลง ฯลฯ อาจต้องการอุปกรณ์มากมายพอสมควร ขณะที่งานเขียน อาจต้องการอุปกรณ์อะไรไม่มากมายนัก นอกจากความสามารถและไอเดียของตัวเอง เป็นต้น
  แต่ไม่ว่าอย่างไร อย่าลืมเผื่อขาดเผื่อเหลือค่าใช้จ่ายไว้เสมอ เพราะไม่รู้ว่าจะอย่างไร มีเกินดีกว่ามีขาด และอย่าลืมสำรองทุนสำหับกินอยู่อย่างน้อย 3-6 เดือนเสมอ เพราะนอกจากอะไรที่เราเห็นอยู่เป็นปกติ จู่ ๆ  เหตุการณ์หรือปริบทภายนอกอาจเปลี่ยนแปลงได้อย่างฉับพลัน เช่น กรณีวิกฤติเศรษฐกิจ หรือว่าสภาวะความวุ่นวายทางการเมือง อาจทำให้อะไร ๆ ที่คิดว่าแน่ เปลี่ยนแปลงไปอย่างหน้ามือเป็นหลังมือ และต้องไม่ลืมว่าเราต้องรับผิดชอบค่าใช้จ่ายทุกอย่างเอง วันหยุด วันลา ไม่มีใครมาจ่ายเงินให้เราเหมือนตอนทำงานประจำอีกต่อไป